สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยบูรพา

ประวัติ

            สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยบูรพา เป็นหน่วยงานส่งเสริมวิชาการของมหาวิทยาลัยทำหน้าที่เป็นศูนย์บริการ สารสนเทศเพื่อการศึกษา ค้นคว้า และวิจัย พัฒนามาจากห้องอ่านหนังสือ ซึ่งเปิดบริการครั้งแรกเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2498 โดยใช้ห้องเลขที่ 203 ในอาคารเรียนของวิทยาลัยวิชาการศึกษาบางแสน ต่อมาในปี พ.ศ. 2499 ห้องสมุดได้ย้ายมาอยู่อาคารอำนวยการ โดยได้ใช้ห้องชั้นล่างของอาคารเป็นที่ปฏิบัติงานจนถึงปี พ.ศ. 2503 วิทยาลัยได้สร้างอาคารเรียนหลังใหม่เสร็จเรียบร้อย ห้องสมุดได้ย้ายอีกครั้งมาอยู่ในห้องโถงชั้นล่างของอาคารเรียนซีกหนึ่ง จนกระทั่งปี พ.ศ. 2516 วิทยาลัยได้งบประมาณก่อสร้างอาคารหอสมุดเป็นเอกเทศ มีลักษณะเป็นอาคาร 2 ชั้น และเปิดใช้เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2516

         เมื่อวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้รับการเปลี่ยนฐานะเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิ โรฒ วิทยาเขตบางแสน และมหาวิทยาลัยบูรพา ตามลำดับนั้น ในปีงบประมาณ 2536-2539 สำนักหอสมุดได้รับงบประมาณการก่อสร้างอาคารสำนักหอสมุดหลังใหม่สูง 7 ชั้น มีพื้นที่ใช้สอย 11,500 ตารางเมตร และได้รับพระกรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อ “อาคารเทพรัตนราชสุดา” และเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคาร เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2538


วิสัยทัศน์

มุ่งพัฒนาสู่ความเป็นเลิศในการให้บริการสารสนเทศ ด้วยบุคลากรที่มีคุณภาพและเทคโนโลยีที่ทันสมัย เพื่อความเป็นมาตรฐานสากล

เป้าหมายการดำเนินงาน

1. เพื่อสนับสนุนด้านวิชาการของมหาวิทยาลัย ให้บรรลุตามภารกิจหลัก 4 ประการ คือ การเรียนการสอน การวิจัย การบริการวิชาการแก่ชุมชน และการส่งเสริมทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม

2. เพื่อจัดหาและให้บริการทรัพยากรสารสนเทศทุกรูปแบบ ตอบสนองความต้องการของผู้ใช้บริการ

3. เพื่อจัดระบบทรัพยากรสารสนเทศให้ผู้ใช้เข้าถึงได้สะดวก รวดเร็ว ถูกต้อง และตรงตามความต้องการโดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่

4. เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชน

สำนักหอสมุดแบ่งการดำเนินดังนี้

สำนักงานเลขานุการ

              สำนักงานเลขานุการ เป็นฝ่ายที่สนับสนุนภารกิจหลักของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยบูรพา ให้สามารถดำเนินการได้อย่างสะดวกรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ มีหน้าที่หลักในการดำเนินงานได้แก่ งานสารบรรณ การบริหารงานบุคคล จัดทำแผนและงบประมาณ อาคารสถานที่และยานพาหนะ ประชาสัมพันธ์ การเงินบัญชีและพัสดุ โดยอำนวยความสะดวกและประสานงานระหว่างสำนักหอสมุดกับหน่วยงานภายในและภายนอกมหาวิทยาลัย

ฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ

              ฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศทำหน้าที่ดูแลรับผิดชอบงานให้บริการเทคโนโลยีสารสนเทศแก่ฝ่ายต่าง ๆ ดูแลระบบเครือข่าย จัดการฐานข้อมูล ตลอดจนแก้ไขปัญหา ที่เกิดจากเครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์โปรแกรมและเครือข่าย เพื่อให้ฝ่ายต่าง ๆ สามารถใช้เทคโนโลยีในการดำเนินงานและให้บริการได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งการฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศแก่ผู้ปฏิบัติงาน ให้สามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศรับผิดชอบงาน 4 ลักษณะดังนี้

         1. วางแผนและพัฒนาระบบเทคโนโลยี ทำหน้าที่วางแผนและพัฒนาระบบคอมพิวเตอร์ ในห้องสมุด โดยการศึกษาเทคโนโลยีใหม่ ๆ จัดหาเครื่องคอมพิวเตอร์ และโปรแกรมต่าง ๆ สำหรับการพัฒนางาน

       2. งานระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ดูแลระบบคอมพิวเตอร์ ระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์โปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติ และโปรแกรมคอมพิวเตอร์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการบริการ การพัฒนาหรือบริหารงานห้องสมุด

       3. งานฐานข้อมูล ดูแลรับผิดชอบฐานข้อมูลระบบห้องสมุดอัตโนมัติ ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ออนไลน์ฉบับเต็ม ฐานข้อมูลปัญหาพิเศษระปริญญาตรี และฐานข้อมูลอื่น ๆ ที่พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์ในการให้บริการสารสนเทศ รวมทั้งการพัฒนาเว็บไซต์สำนักหอสมุด

      4. งานเว็บไซต์ ดูแลและพัฒนาเว็บไซต์ของสำนักหอสมุด

      5. งานบริการดูแลระบบห้องสมุดอัตโนมัติให้หน่วยงานต่าง ๆทำหน้าที่ให้คำปรึกษาเรื่องระบบห้องสมุดอัตโนมัติบริการการติดตั้งรวมถึงดูแลระบบห้องสมุดอัตโนมัติกับคณะต่างๆ ในมหาวิทยาลัยและหน่วยงานราชการที่ร้องขอ

     6. งานฝึกอบรม พัฒนาบุคลากรให้มีความรู้และทักษะในด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในการฝึกอบรมด้านเทคโนโลยีสารสนเทศแก่บุคลากรในระดับต่าง ๆ

ฝ่ายบริการสารสนเทศ

              ฝ่ายบริการสารสนเทศ ทำหน้าที่ให้บริการยืม-คืนหนังสือ/วิทยานิพนธ์ แนะนำการใช้ห้องสมุดและบริการต่าง ๆ ของห้องสมุด รวมทั้งดูแลความเรียบร้อยของชั้นหนังสือ ดังนี้

- งานยืม-คืน

             - บริการยืม-คืนหนังสือ/วิทยานิพนธ์

            - บริการยืมระหว่างห้องสมุด

           - รับสมัครสมาชิกห้องสมุด

          - ตรวจสอบหนี้สินของสมาชิกห้องสมุด

         - แจ้งสื่อเกินกำหนดส่งและแจ้งวันกำหนดส่งสื่อล่วงหน้าแก่บุคลากรของมหาวิทยาลัย

        - งานส่งเสริมการใช้บริการ

        - ฝึกอบรมการใช้ห้องสมุดและฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์

        - แนะนำการสืบค้นฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์

       - แนะนำการใช้ห้องสมุดและบริการต่าง ๆ ของห้องสมุด

      - บริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า

- งานบริการผู้อ่าน

       - ดูแลความเรียบร้อยของชั้นหนังสือ

      - ตรวจสอบหนังสือที่มีสภาพชำรุดและจัดส่งไปบำรุงรักษา

      - พื้นที่บริการ

   ชั้น 2

          1. สมัครสมาชิกห้องสมุด

          2. ยืม-คืนหนังสือ/ วิทยานิพนธ์, ยืมระหว่างห้องสมุด

         3.สืบค้นฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์, ตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า

        4. หนังสือภาษาต่างประเทศ

        5. มุมหนังสือตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET Corner), มุมต่อต้านการค้ามนุษย์, มุมคุณธรรม

   ชั้น 3

      1. ยืม-คืนหนังสือ/ วิทยานิพนธ์

      2. หนังสือภาษาไทย, นวนิยาย, เรื่องสั้น, หนังสือเด็ก

   ชั้น 5

       1. ยืมหนังสือ/ วิทยานิพนธ์

       2. ฝึกอบรม/ แนะนำการใช้ห้องสมุด

       3. สืบค้นฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์, ตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า

       4. วิทยานิพนธ์, หนังสืออ้างอิง, หนังสือหายาก, ราชกิจจานุเบกษา, สารสนเทศภาคตะวันออก, จุลสาร, กฤตภาค

   ชั้น 7

       1. หนังสือพระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

       2. หนังสือภาษาไทย พิมพ์ก่อน พ.ศ. 2526

       3. หนังสือภาษาต่างประเทศ พิมพ์ก่อน ค.ศ. 1970

ฝ่ายพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ

               ฝ่ายพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ ทำหน้าที่คัดเลือก จัดหาหนังสือจากภายในและต่างประเทศให้สอดคล้องกับแผนการเรียนการสอน การศึกษาค้นคว้าวิจัยของมหาวิทยาลัยบูรพารวมทั้งดำเนินงานบำรุงรักษาหนังสือให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์อีกด้วย

งานพัฒนาทรัพยากร

    - นโยบายการจัดหาทรัพยากรสารสนเทศ

    - การสั่งซื้อหนังสือ

งานบำรุงหนังสือ

    - นโยบายการบำรุงรักษาหนังสือ

     - การใช้และการบำรุงรักษาทรัพยากรสารสนเทศ

ฝ่ายวิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ

              ทำหน้าที่วิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ เพื่อ ให้ผู้ใช้บริการเข้าถึงได้อย่างรวดเร็ว ถูกต้อง ทันสมัยและตรงกับความต้องการ โดยการนำเทคโนโลยีสารสนเทศและวิธีการต่าง ๆ มา ใช้ในการดำเนินงานสร้างฐานข้อมูลบรรณานุกรมหนังสือ และสื่อโสตทัศน์ทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ

ฝ่ายเอกสารและวารสาร

             ฝ่ายเอกสารและวารสาร มีขอบเขตความรับผิดชอบดำเนินการคัดเลือก การจัดหา ตรวจรับลงทะเบียนวารสาร หนังสือพิมพ์ และจดหมายข่าว การจัดทำรายการบรรณานุกรมวารสาร การจัดทำดัชนีวารสารการจัดทำหน้าสารบัญวารสาร การจัดทำวารสารสถาบันฉบับเต็ม การเย็บเล่มวารสาร และการดูแลห้องอ่านวารสาร

ฝ่ายโสตทัศนศึกษา

             ฝ่ายโสตทัศนศึกษา เป็นหน่วยงานหนึ่งในงานบริการการศึกษา สังกัดสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยบูรพา มีหน้าที่ในการคัดเลือก จัดหา บริการยืม-คืน สื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์แก่สมาชิก บริการศูนย์การเรียนรู้ด้วยตนเอง ห้องมินิโฮมเธียเตอร์ โดยให้บริการเป็นรายบุคคลและเป็นกลุ่ม ตลอดจน ให้บริการ VIDEO/CD on Demand รายการภาพยนตร์ และนิทรรศการออนไลน์บนเว็บไซต์สำนักหอสมุด

- งานบริการ

        - บริการอินเทอร์เน็ต

       - บริการจัดแสดงสื่อใหม่

       - บริการห้องมินิโฮมเธียเตอร์

       - บริการศูนย์การเรียนรู้ด้วยตนเอง

      - บริการยืม-คืนสื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์

     - บริการขอใช้สื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์เร่งด่วน

     - บริการปริ้นท์ข้อมูลทางอินเทอร์เน็ตด้วยเครื่องพิมพ์มีทั้งขาวดำ และสี

     - บริการจองสื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ผ่านทาง WEB OPAC

    - บริการแปลงสัญญาณเทปวีดิทัศน์เป็นวีซีดีหรือแปลงสัญญาณวีซีดีเป็นเทปวีดิทัศน์

     - บริการ Video on Demand, CD on Demand

      - บริการนิทรรศการออนไลน์

- งานเทคนิค

    - งานคัดเลือก จัดหาสื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์

    - งานสแกนภาพปกตัวอย่างสื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์

    - งานทำสำเนาสื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์

    - งานจัดเตรียมสื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ งานพิมพ์สติกเกอร์ ลาเบล ติดบาร์โค๊ด

    - เพื่อให้บริการสื่อโสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ทางวิชาการ, สารคดีและบันเทิงคดี

   - งานจัดการโสตทัศนูปกรณ์ประจำศูนย์การเรียนรู้ด้วยตนเองและห้องประชุม ได้แก่ การควบคุมดูแลอุปกรณ์ต่างๆ เช่น เครื่องขยายเสียงเครื่องเล่นวิดีโอเทปเครื่องเล่นวีซีดี เครื่องเล่นเทปเสียง เครื่องรับโทรทัศน์และเครื่องคอมพิวเตอร์ เป็นต้น

  - งานจัดนิทรรศการ

โครงสร้างการบริหาร

หลักการดำเนินงานของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยบูรพา มีหลักการจัดการ โดยการใช้คน ทรัพยากร เทคนิคต่างๆ เพื่อให้การปฏิบัติงานสำเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์ หรือแผนงานที่วางไว้

ทรัพยากรในการจัดการ ตามหลัก 4MA 2MO 1ME

        1. Man : คน
        2. Materials : วัสดุ
        3. Machine : เครื่องจักร
        4. Market : การตลาด/การประชาสัมพันธ์
        5. Money : งบประมาณ
        6. Moral : ขวัญ กำลังใจ
        7. Method : วิธีการ

กระบวนการบริหารจัดการ (POSDC0RB)

      1. การวางแผน Planing
      2. โครงสร้างองค์กร Organizing
      3. จัดคนเข้าทำงาน Staffing
      4. อำนวยการ/การสั่งการ Directing
      5. การประสานงาน Co-ordination
      6. การรายงาน Reporting
      7. งบประมาณ Budgeting

ศึกษาดูงานสำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยบูรพา

แหล่งที่มา    สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยบูรพา